Görkem GÜNEY
Amerika kıtasına ilk insan yerleşiminin ne zaman gerçekleştiğine dair tartışmalar yeniden alevlendi. Şili’de bulunan Monte Verde arkeolojik alanının yaşıyla ilgili yeni bir çalışma, mevcut bilimsel görüşlere meydan okudu.
Uzun yıllardır Amerika’daki en eski yerleşimlerden biri olarak kabul edilen Monte Verde’nin yaklaşık 14.500 yıllık olduğu düşünülüyordu. Ancak yeni araştırma, bu tarihin hatalı olabileceğini ve yerleşimin aslında çok daha genç — yaklaşık 4.200 ila 8.200 yıl öncesine ait — olabileceğini öne sürüyor.
1976 yılında keşfedilen Monte Verde’de taş aletler, ahşap kalıntılar, hayvan kemikleri, insan ayak izi ve bitki kalıntıları gibi önemli bulgulara ulaşılmıştı. Daha önce yapılan radyokarbon tarihleme analizleri, özellikle “MV-II” adı verilen yerleşim katmanının 14.500 yıl öncesine dayandığını göstermişti.
Bu sonuçlar, insanların Amerika’ya düşündüğümüzden çok daha erken ulaştığı fikrini güçlendirmişti.
Bu erken tarih, özellikle Clovis kültürü’nün yaklaşık 13.000 yıl önce kıtaya giriş yaptığı teorisini sorgulatmış ve insanların kıyı rotalarını kullanarak Güney Amerika’ya daha erken ulaşmış olabileceği görüşünü doğurmuştu.
Ancak Wyoming Üniversitesi’nden arkeolog Todd Surovell liderliğindeki ekip, Monte Verde’nin yaşını yeniden değerlendirdi. Araştırmacılar, alanın karmaşık jeolojik yapısı nedeniyle eski tarihlendirmelerin yanıltıcı olabileceğini savundu.
Ekip, bölgede bulunan eski organik materyallerin aslında daha genç katmanlara sonradan taşınmış olabileceğini belirtti. Bu durumun, yerleşimin olduğundan daha eski görünmesine yol açtığı ifade edildi. Ayrıca 11.000 yıl önce gerçekleşen bir volkanik patlamaya ait Lepué Tefra tabakasının analizlerde kritik rol oynadığı vurgulandı. Araştırmacılara göre bu tabaka, yerleşimin daha genç olduğunu gösteriyor.
Ancak bu yeni iddialar bilim dünyasında geniş kabul görmedi. Monte Verde üzerine uzun yıllardır çalışan Tom Dillehay, araştırmanın sonuçlarına sert şekilde karşı çıktı ve söz konusu kül tabakasının yerleşim alanıyla doğrudan ilişkili olmadığını savundu.
Benzer şekilde Teksas A&M Üniversitesi’nden jeoarkeolog Michael Waters da çalışmanın jeolojik analizlerini eleştirerek sonuçların güvenilir olmadığını belirtti.
Sonuç olarak Monte Verde’nin gerçek yaşı konusundaki tartışma devam ediyor. Bu anlaşmazlık, Amerika kıtasının ilk yerleşim tarihine dair bilgilerin henüz kesinleşmediğini ve yeni bulgularla değişebileceğini bir kez daha ortaya koyuyor.
23.03.2026 / Kardeş Haber / 14:03
Son Güncelleme: 14:13
