Görkem GÜNEY
Yüzyıllardır sürü güden, iz süren ya da koruma görevi üstlenen köpeklerin bu işler için özel olarak “yapısal” biçimde yetiştirildiği düşünülüyordu. Ancak yeni bir araştırma, bu yaygın inancı sorguluyor.
Chapman University’nden bilim insanlarının yürüttüğü çalışmaya göre, belirli görevler için seçildiği düşünülen köpek ırklarının kafatası yapıları, bu işlerde doğuştan avantaj sağlayacak belirgin farklılıklar göstermiyor.
3 boyutlu analiz yapıldı
Araştırmada 40 evcil köpek ırkına ait 117 kafatası ile 18 yabani köpekgil türü, gelişmiş üç boyutlu modelleme teknikleriyle incelendi. Irklar; “ısırma odaklı görevler”, “koku takibi”, “devriye” gibi kategorilere ayrılarak karşılaştırıldı.
Sonuç şaşırtıcıydı:
Isırma gücü ya da koku tespiti için yetiştirildiği düşünülen ırkların kafatası yapısında, diğer ırklara kıyasla net bir morfolojik üstünlük bulunamadı.
Çalışmanın yazarlarından Lindsay Waldrop, “Köpeklerin farklı görünmesinin nedeni bu işlerde yapısal olarak özelleşmiş olmaları diye varsayıyorduk. Ancak en azından kafatası açısından bunu gösteren açık bir kanıt bulamadık” dedi.
Estetik tercih mi belirleyici oldu?
Araştırma, son 200 yılda köpek ırklarının büyük ölçüde insanların estetik tercihleri doğrultusunda şekillendiğini ortaya koyuyor. Özellikle kısa burunlu (brakisefalik) ırklar belirgin morfolojik farklar gösterse de bunun işlevsel bir uzmanlaşmadan çok görünümle ilgili olduğu belirtiliyor.
Çalışmanın başyazarı Nicholas Hebdon ise, “Kafataslarında belirgin kümelenmeler görmeyi bekliyorduk ama sandığımız kadar net ayrımlar yoktu” ifadelerini kullandı.
Yabani türler daha ‘işlevsel’
Araştırmada kurt ve tilki gibi yabani köpekgiller de incelendi. Bu türlerin kafatası yapılarının doğal yaşam koşullarıyla daha uyumlu olduğu görüldü. Özellikle daha uzun burun yapısı, güçlü koku alma ve av takibi gibi evrimsel ihtiyaçlarla bağlantılı.
Bilim insanlarına göre, köpeklerin belirli görevlerdeki başarısını yalnızca fiziksel yapıyla açıklamak mümkün değil. Davranış özellikleri, bireysel yetenek ve eğitim süreçleri çok daha belirleyici olabilir.
Kardeş Haber 27.02.2026 22:20
Ayyüce ÜNAL