Görkem GÜNEY
NASA, yakıtı biten dev bir uzay aracının atmosfere gireceğini açıkladı; uzmanlar, parçaların bir insana çarpma olasılığını 4.200’de 1 olarak hesapladı.
NASA’ya ait büyük bir uzay sondası, planlanandan yıllar önce bu akşam Dünya atmosferine girebilir. Yaklaşık 600 kilogram ağırlığındaki aracın büyük çoğunluğunun sürtünme nedeniyle yanarak yok olması bekleniyor, ancak bazı dayanıklı parçaların yeryüzüne düşme ihtimali bulunuyor.
NASA ve ABD Uzay Kuvvetleri’nin erken tahminlerine göre, sonda Çarşamba günü TSİ gece saatlerinde (ABD Doğu Saati ile 19:45 civarı) atmosfere çarpacak. Uzmanlar, bu tahminde “artı veya eksi 24 saatlik” bir belirsizlik payı olabileceğini belirtiyor. Türkiye saatiyle bu zaman Perşembe gecesi 02:45 civarına denk geliyor.
NASA, enkaz parçalarından birinin bir insana çarpma olasılığını 4.200’de 1 olarak açıklarken, bu riski geçmiş benzer olaylarla karşılaştırıldığında “düşük ihtimal” olarak değerlendiriyor. Örneğin, 2018’de Çin’in uzay istasyonu atmosfere girdiğinde bu risk trilyonda birden bile azdı.
Güneş Etkisi Planları Değiştirdi
Normalde Van Allen A sondasının 2034 yılına kadar yörüngede kalması bekleniyordu. Ancak 2024 yılında Güneş’in en aktif dönemi olan **“Güneş Maksimumu”**na girmesi, hesapları altüst etti. NASA, yaptığı açıklamada, “Güneş aktiviteleri atmosferik sürüklenmeyi beklenenden çok artırdı ve aracın erken dönmesine yol açtı” ifadelerini kullandı.
Van Allen Sondaları ve Radyasyon Kuşakları
2012’de fırlatılan Van Allen A ve B sondaları, Dünya’nın manyetik alanında sıkışan yüksek enerjili parçacıklardan oluşan radyasyon kuşaklarını incelemek için tasarlanmıştı. Bu kuşaklar, Dünya’yı güneş fırtınaları ve kozmik radyasyondan koruyan hayati bir kalkan işlevi görüyor.
Sondalar, görev süreleri boyunca özellikle Güneş’in aktif olduğu dönemlerde geçici üçüncü bir radyasyon kuşağını keşfederek önemli bilimsel veriler sağladı.
Yörüngede Çöp Bırakmama Stratejisi
NASA, görev başından beri sondaların kontrolsüz şekilde yörüngede kalıp Uluslararası Uzay İstasyonu veya aktif uydularla çarpışmasını önlemek amacıyla atmosferik yeniden giriş planı yaptı. “Uzay mezarlığı” olarak bilinen yüksek yörüngelere göndermek yerine, araçların değerli yakıtını bilimsel veri toplamak için sonuna kadar kullanmayı tercih etti.
Son yıllarda Dünya’ya düşen uzay nesnelerinin sayısında artış gözleniyor. 2024’te Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan atılan bir atık, Florida’da bir evin çatısını delmiş, SpaceX ve Blue Origin’e ait roket parçaları ise sahillerde bulunmuştu. Uzmanlar, her hafta ortalama bir nesnenin (eski roket gövdesi veya uydu parçası) Dünya’ya düştüğünü hatırlatıyor.
11.03.2026 / 20:18
