Ayyüce ÜNAL
Yeşil Fıstık Küresel Endüstrinin Yeni Stratejik Hammaddesi
Bir zamanlar yalnızca kuruyemiş kasesinde yer bulan yeşil fıstık, bugün küresel gıda endüstrisinin en tartışmalı ve en hızlı değer kazanan hammaddelerinden biri hâline geldi. Süpermarket raflarına bakmak yeterli: yoğurttan çikolataya, dondurmadan cheesecake’e kadar birçok üründe o karakteristik yeşil ton öne çıkıyor.
İspanya’da Üretim Patlaması
Son veriler dikkat çekici. İspanya’da yeşil fıstık üretimi son bir yılda yüzde 73,6 artış gösterdi. 2018’de 8.200 ton olan hasat, bu sezon yaklaşık 42.400 tona ulaştı. Üretimin büyük bölümü Kastilya-La Mancha, Endülüs ve Aragon bölgelerinde yoğunlaşıyor. Küresel ölçekte hâlen sınırlı bir oyuncu olsa da, ülkenin ivmesi sektör tarafından yakından izleniyor.
Asıl dönüşüm ise stratejik pozisyonlanmada görülüyor. İspanyol firmalar kabuklu ürünü ihraç etmek yerine katma değerli endüstriyel içerik üretimine yöneliyor. Hâlen üretimin yalnızca yüzde 10’u işlenmiş içerik olarak pazara sunuluyor. Oysa fıstık ezmesi ve krema segmentinde yıllardır İtalya baskın konumda. İspanyol sektörünün iddiası; tam izlenebilirlik, katkısız üretim ve premium/tek menşeli ürün segmentinde güçlü bir yer edinmek.
“Tarladan Masaya” Modeli
Toledo’nun Tembleque kasabasında faaliyet gösteren Pistachyde gibi girişimler ise üretimden perakendeye kadar tüm zinciri kontrol eden “tarladan dükkâna” modelini benimsiyor. Bu yaklaşım, ürünü yalnızca ticari bir meta olmaktan çıkarıp kırsal kalkınma aracı olarak konumlandırıyor. Yerel istihdam ve göçmen iş gücü, üretim zincirinin önemli halkalarını oluşturuyor.
Küresel Arz Daralması ve Fiyat Baskısı
Küresel tablo daha karmaşık. 2025’te California’da rekor hasat gerçekleşti; üretim bir önceki yıla göre yüzde 44 arttı. Buna rağmen fiyatlar gerilemedi ve ton başına 9.000 doların üzerine çıktı. ABD’li ihracatçıların spot piyasaya açılmak yerine stok tutmayı tercih etmesi, fiyatların yüksek kalmasına neden oldu.
Aynı yıl Türkiye’de yaşanan don olayları üretimin yaklaşık yüzde 70’ini etkilerken, İran’da da ciddi kayıplar yaşandı. Bu gelişmeler küresel arzı daralttı ve fiyat baskısını artırdı. Tüketimin yüzde 88’ini ithalatla karşılayan İtalya gibi ülkeler doğrudan etkilendi.
Dubai Çikolatası ve “İçerik Çılgınlığı”
Talep artışının kültürel bir tetikleyicisi de sosyal medyada viral olan “Dubai çikolatası” oldu. Yeşil fıstık kreması ve kadayıf dolgulu bu bar, kısa sürede küresel raflara taşındı. Ancak artan talep yalnızca bu trendle sınırlı değil.
İtalya’da perakende sektörü yılda 5.000 tonun üzerinde yeşil fıstık tüketiyor; pazar hacmi 120 milyon euroyu aşıyor. 2025’te kabuksuz fıstık satışları yüzde 7 artarken, fıstık içeren 730’dan fazla ürünün toplam cirosu bir yılda yüzde 5,5 yükseldi.
Küresel pazar büyüklüğü 5,5 milyar dolara yaklaşmış durumda. 2031’e kadar bu rakamın 7 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Özellikle organik, premium ve sertifikalı üretimler değer artışının ana motoru olarak görülüyor.
Haber Kaynağı:https://www.odatv.com/gastroda/ispanyada-yesil-fistik-tarimi-120138246
Düzenleme: 5.03.2026 20:35
Kardeş Haber: https://haberclub.com.tr/2026/03/05/ispanya-yesil-altina-mi-oynuyor/
05.03.2026 21:19
Müzeyyen İNCİ
