
Yaklaşık 40.000 yıl önce yaşayan avcı-toplayıcı toplulukların, yazının icadından çok önce belirli anlamlar taşıyan sistematik bir işaret dizisi kullandığı öne sürüldü. Avrupa’daki Paleolitik dönem figürinleri ve taş aletler üzerinde bulunan oyma izlerinin rastgele değil, tekrar eden ve belirli örüntüler içeren semboller olduğu tespit edildi.
Araştırmacılar, 43.000 ila 34.000 yıl öncesine tarihlenen Aurignacien kültürüne ait 260 nesne üzerinde 3.000’den fazla kazınmış işareti analiz etti. İncelenen buluntuların büyük bölümü Almanya’daki Svabya Alpleri’nden geliyor. Eserler arasında insan, mamut ve aslan figürinlerinin yanı sıra çeşitli taş aletler de yer alıyor.
Çalışmada X işaretleri, noktalar, çizgiler ve çentiklerden oluşan tekrar eden diziler belirlendi. X sembollerinin özellikle mamut ve at figürinlerinde görüldüğü, insan tasvirlerinde ise yer almadığı saptandı. Noktaların ise insan ve aslan figürleriyle birlikte kullanıldığı tespit edildi. Bu düzenli birlikte-görülme örüntüleri, işaretlerin bilinçli bir sistemin parçası olabileceğine işaret ediyor.
Araştırma ekibinden Christian Bentz, işaret dizilerinin tekrar oranı ve sıralanışını hesaplamalı yöntemlerle incelediklerini belirtti. Elde edilen sonuçlar, sistemin bilinen yazı dilleriyle birebir örtüşmediğini; ancak Mezopotamya’da MÖ 3.500 civarında ortaya çıkan Sümer proto-çivi yazısıyla yapısal benzerlikler taşıdığını gösteriyor.

Berlin’deki Museum für Vor- und Frühgeschichte’den Ewa Dutkiewicz ise sembollerin figürlerle tutarlı biçimde ilişkilendirildiğini ifade etti.

Araştırma, söz konusu işaret sisteminin yaklaşık 10.000 yıl boyunca kullanıldıktan sonra ortadan kaybolduğunu ve yazının Mezopotamya’da çok daha sonra ortaya çıktığını ortaya koyuyor.
Kardeş Haber Kaynak
Haber Girişi: 25.02.2026 | 13:12








