Ayyüce ÜNAL
Modern hayatın hızıyla bağlarını koparan Atlas köylerinde zaman, hesaplanan bir kavram olmaktan çıkıp hissedilen bir sürece dönüşürken; tagine tenceresi bu dingin yaşamın en somut gastronomik sembolü haline geliyor.
Asni pazarının karmaşası, aslında her bireyin kendi rolünü ezbere bildiği devasa bir sosyal mekanizmadır. Rehber Hamid’in işaret ettiği köy berberinin aynı zamanda dişçilik ve sünnetçilik gibi görevleri üstlenmesi, bu coğrafyadaki çok yönlü hayatın bir yansımasıdır. Safran ve kimyon kokularının havada asılı kaldığı bu alan, sadece fiziksel ihtiyaçların karşılandığı bir yer değil, haberleşmenin ve sosyal bağların güçlendiği bir etkileşim sahasıdır.
KİMLİK VE GELENEKSEL SÜREKLİLİK
Roma döneminden kalma “Berberi” tanımlamasını kabul etmeyen Amazigh halkı, göçebe kökenlerinden gelen özgürlük tutkusunu bugün de sürdürüyor. Kendi dillerinde “özgür insan” anlamına gelen kimliklerini mutfak kültürleri, müzikleri ve dilleriyle birer direnç noktası haline getiren bu toplulukta, kültürel mirası koruma isteği her adımda hissedilir. Onlar için yemek yemek, neredeyse dini bir ritüel disipliniyle her ezandan sonra icra edilen kutsal bir eylemdir.
PAZARIN HAYATIN MERKEZİNDEKİ ROLÜ
Haftalık buluşma noktası olan pazar yerleri, toplumun nabzını tutan canlı birer organizmadır. Gençlerin omuzlarında taze etler taşıdığı, kafelerde yoğun şekerli naneli çayların yudumlandığı bu alanlarda insanlar sadece mal takası yapmaz, aynı zamanda birbirlerinin hayatlarına dokunur. Scooterlar, el arabaları ve sabah kahvaltısını yapan esnaf arasındaki bu düzensiz görünen akış, aslında Amazigh halkının binlerce yıllık toplumsal düzeninin doğal bir parçasıdır.
TEKNOLOJİDEN UZAK BİR DAĞ YAŞAMI
Ouirgane Vadisi’nin tozlu yollarından, zeytin ve ardıç ağaçlarının arasından geçerek ulaşılan Tikhfist köyünde zaman adeta geriye doğru akar. Elektriğin ancak 2007 yılında ulaştığı bu yüksek rakımlı yerleşimde, el öpme ve saygı ritüelleri gibi geleneksel değerler hala en saf haliyle korunmaktadır. Köyün sessizliğini bozan tek şey çocukların neşeli haykırışları olurken, modern dünyanın stresi yerini Toubkal Dağı’nın gölgesindeki sakin ritme bırakmıştır.
MUTFAĞIN BAŞROLÜNDEKİ KADINLAR VE TAGINE
Köydeki yaşamın kalbi, kadınların idaresindeki mutfaklarda atar; toprak tagine tenceresi ise bu evrenin tam merkezindedir. Keçi eti ve mevsim mahsullerinin saatlerce kısık ateşte demlendiği bu kadim pişirme tekniği, aceleye getirilemeyecek kadar değerlidir. Bu süreçte hazırlanan ve günün her anına eşlik eden naneli çay, uyanılan ilk andan uykuya kadar hayatın ve paylaşılan sözlerin vazgeçilmez bir tamamlayıcısıdır.
SOHBETİN Wİ-Fİ ETKİSİ VE BİRLİKTE TÜKETMEK
“Bizim Wi-Fi’ımız sohbet” diyen Hamid, dijital ağlar yerine insan ilişkilerine verilen önemi en sade haliyle özetler. Yemek hazır olduğunda sofra kuralları nettir: Büyüklerin önceliği gözetilir, yemek sağ el ile yenir ve ortak tabaktan önce sebzelere uzanılır. Bismillah ile açılan tencere kapağından çıkan ilk buhar ve ekmekle alınan ilk lokma, sabrın en lezzetli haliyle damaklarda buluşurken, zamanın ölçülemediği ancak en derinden yaşandığı bir ana tanıklık edilir.
Kaynak: https://www.odatv.com/gastroda/atlas-daglarinda-bir-tagine-hikayesi-120141197
29.03.2026 13:46
Görkem GÜNEY
