Müzeyyen İNCİ
Anthropic’in milyonlarca kitabı taradıktan sonra geri dönüşüme göndermesi, yapay zekâ dünyasında telif hakları ve veri elde etme yöntemlerini yeniden tartışmaya açtı.
Bilgi, Anthropic aleyhine açılan bir telif hakkı davasında mahkeme kayıtlarının kamuoyuna açılmasıyla gün yüzüne çıktı. Belgelerde, şirketin kitapları dijital ortama aktarmak amacıyla ciltlerini sökerek sayfa sayfa taradığı, işlem tamamlandıktan sonra ise fiziksel kopyaları attığı belirtildi.
Mahkeme dosyalarına göre bu çalışma, Anthropic’in 2024 yılında başlattığı ve “Project Panama” adı verilen gizli bir proje kapsamında yürütüldü. Projenin amacı, “yapay zekâ modelini eğitmek için mümkün olduğunca geniş bir kitap arşivi oluşturmak” olarak açıklandı.
Belgeler, şirketin bu yöntemi özellikle tercih ettiğini, çünkü kitapları satın alıp taramanın, yazarlarla tek tek lisans anlaşması yapmaktan daha hızlı ve pratik görüldüğünü ortaya koydu. Ancak bu yaklaşımın telif haklarını ihlâl edip etmediği, açılan davaların temelini oluşturuyor.
Dava dosyalarında ayrıca, Anthropic’in daha önce yazarlar tarafından açılan başka bir telif davasında yüksek meblağlı bir uzlaşmaya gittiği bilgisi de yer aldı. Yeni belgeler ise şirketin kitap temini ve kullanımı konusunda şimdiye kadar bilinmeyen ayrıntıları ortaya çıkardı.
Mahkeme belgelerinde ayrıca, Anthropic’in kitap toplama sürecinde “gölge kütüphaneler” olarak bilinen ve telifli eserlerin izinsiz paylaşıldığı çevrim içi arşivlerden de yararlandığı iddialarına yer verildi. Dosyalara göre, şirketin kurucu ortaklarından birinin bu kaynaklardan bazı kitapları indirerek şirketin yapay zekâ eğitim verilerine dahil ettiği öne sürüldü.
Uzmanlar, Anthropic örneğinin, yapay zeka şirketlerinin hangi kaynakları hangi sınırlar içinde kullanabileceği sorusunu yeniden gündeme getirdiğini tartışıyor.
Dava dosyaları, Anthropic’in kitapları tek tek lisanslamak yerine toplu satın alıp fiziksel olarak imha ederek dijitalleştirmeyi, hukuki riskleri azaltan bir yöntem olarak değerlendirdiğini gösteriyor. Bu yaklaşımın, diğer büyük teknoloji şirketleri tarafından da benzer şekilde benimsendiği, Meta, Google ve OpenAI hakkında açılan davalarda da gündeme geldiği ifade ediliyor.
Hukukçulara göre bu davaların sonucu, yapay zekânın eğitiminde telifli eserlerin gelecekte nasıl kullanılacağını belirleyecek kritik emsaller oluşturabilir.
KAYNAK
https://www.egedesonsoz.com/yapay-zekayi-egitmek-icin-milyonlarca-kitap-imha-edildi
02.03.2026 17:26
Görkem GÜNEY
Ayyüce ÜNAL