Görkem GÜNEY
Amerikan uzay ajansı NASA, Ay’a insanlı iniş planında değişikliğe gitti. Yapılan son açıklamaya göre, astronotların Ay’a ayak basması artık 2028 yılına ertelendi.
NASA’nın Artemis III Görevi Artık Ay’a İnmeden Testlerle Sınırlı Kalacak
NASA, son yıllarda yaşanan teknik gecikmeler ve kurumsal zorluklar nedeniyle Ay’a insanlı iniş planında değişikliğe gitti. Özellikle Artemis II görevinin ertelenmesi, programın genel takvimini etkiledi.
Yeni plana göre Artemis III, astronotları taşıyan Orion kapsülünü alçak Dünya yörüngesine gönderecek ve burada yaşam destek sistemleri, itki mekanizmaları ile iletişim altyapısı gibi kritik teknolojiler test edilecek.
Görev kapsamında Orion kapsülünün, SpaceX ve Blue Origin tarafından geliştirilen ticari Ay iniş araçlarıyla kenetlenmesi de planlanıyor. Ayrıca yeni nesil astronot kıyafetlerinin test edilmesi hedefleniyor.
Uzmanlar, bu ara adımın doğrudan Ay’a iniş yerine sistemleri uzayda test ederek riskleri azaltacağını belirtiyor. Böylece, 2028’de gerçekleştirilmesi planlanan Artemis IV görevinin başarı şansı artırılmış olacak.
NASA’dan Yeni Strateji: 2028’de İki Ay İnişi ve Lunar Gateway Hedefi
NASA’nın yeni yöneticisi Jared Isaacman, Ay roketlerinin artık üç yılda bir fırlatıldığı dönemin geride kaldığını açıkladı.
2028 yılında NASA, sürpriz bir şekilde yalnızca bir değil iki Ay inişi hedeflediğini duyurdu. Plan gerçekleşirse, Ay’a insanlı görevler her yıl düzenli olarak yapılabilecek ve bu tempo, 1960’ların sonundaki Apollo programını hatırlatacak bir hız anlamına geliyor.
Programın kritik parçalarından biri ise Ay yörüngesinde kurulması planlanan Lunar Gateway uzay istasyonu olacak. Lunar Gateway, Ay görevleri için ara istasyon görevi görecek. Projede Kanada’nın katkısı dikkat çekiyor; stationda görev yapacak Canadarm3 adlı robotik kol, 2 milyar dolarlık katkıyla yapay zekâ destekli otonom çalışacak şekilde tasarlandı. Ancak son açıklamalarda Lunar Gateway’e doğrudan değinilmemesi, programın bu ayağına dair soru işaretlerini artırdı.
Artemis programı son yıllarda teknik aksaklıklar ve insan kaynağı sorunlarıyla da mücadele ediyor. Sıvı hidrojen sızıntıları nedeniyle yapılan “ıslak prova” testleri ertelendi ve NASA’nın 2025’te yaklaşık 4 bin çalışanını kaybettiği bildirildi. Bu durum, program üzerindeki baskıyı artırıyor.
Yeni Planla Ay’a Dönüş Daha Sistemli ve Sürdürülebilir Olacak
NASA, yaptığı yeni düzenlemelerle Ay’a dönüş sürecini daha sistemli ve sürdürülebilir hâle getirmeyi hedefliyor. Plan çerçevesinde Artemis IV görevi başarıyla tamamlanırsa, insanlık 1972’deki Apollo 17 misyonundan bu yana ilk kez Ay yüzeyine yeniden ayak basmış olacak.
Uzmanlar, yapılan değişiklikleri bir geri adım olarak değil, daha güvenli ve uzun vadeli bir Ay programı için stratejik bir düzenleme olarak değerlendiriyor. Hedefler gerçekleşirse, 2028’den itibaren Ay görevlerinde yeni bir dönem başlayacak.
https://www.hurriyet.com.tr/teknoloji/nasanin-ay-plani-degisti-2028i-bekleyecegiz-43120462
03.03.2026 19:27
