Görkem GÜNEY
Yeni araştırmalar, kara deliklerin merkezindeki kaotik bölgelerde asal sayılarla tanımlanan bir kuantum yapının bulunduğunu ortaya koydu. Bulgular, matematik ile kara delik fiziği arasında şaşırtıcı bir bağ olduğuna işaret ediyor.
Matematiğin temel taşlarından asal sayılar, yalnızca 1 ve kendisine bölünebilen sayılar olarak bilinir. Ancak son araştırmalar, bu matematiksel yapıların kara deliklerin fiziksel özelliklerini anlamada beklenmedik bir rol oynadığını ortaya koyuyor.
Cambridge Üniversitesi’nden fizikçi Sean Hartnoll ve ekibi, kara deliklerin tekillik noktaları çevresindeki kaotik bölgelerde oluşan simetrilerin, asal sayılarla tanımlanan bir kuantum sistemi işaret ettiğini keşfetti. Araştırmacılar, bu yapıya “konformal primon gazı” adını verdi.
Daha sonra çalışmalarını beş boyutlu bir evrene genişleten ekip, tekilliklerin dinamiklerini tanımlamak için Gauss asal sayıları olarak bilinen karmaşık sayıların devreye girdiğini gözlemledi.
Bu keşifler, 1859’dan bu yana kanıtlanamamış olan Riemann hipotezi ile de bağlantılı. Hipotezin temelindeki zeta fonksiyonunun sıfır noktaları, kara delik fiziğiyle giderek daha güçlü bir ilişki gösteriyor.
Teorik fizikçi Eric Perlmutter, bu gelişmeleri, “Evrenin temel yapısını anlamak için sayı teorisi doğal bir dil sunuyor” şeklinde yorumladı. Bulgular, kuantum yerçekimi teorisine giden yolda matematiğin rehberlik edebileceğine işaret ediyor.
https://evrimagaci.org/gonderi/kara-deliklerin-kalbinde-asal-sayilar-mi-sakli-fizik-32305
11.03.2026 / 21:01 / Evrim Ağacı / ECE MÜKER
