Görkem GÜNEY
NASA’nın İç Denetim Ofisi’nin yayımladığı yeni rapor, Artemis programı kapsamında geliştirilen insan iniş araçlarına yönelik önemli güvenlik uyarıları içeriyor. Raporda, SpaceX’in Starship HLS’i ile Blue Origin’in Blue Moon iniş aracında astronot güvenliğini etkileyebilecek kritik eksikliklerin bulunduğu belirtildi.
NASA Office of Inspector General tarafından yayımlanan denetim raporu, Ay görevleri için geliştirilen iniş araçlarına ilişkin dikkat çekici riskleri ortaya koydu. Rapora göre, Artemis programı kapsamında kullanılan iki farklı iniş aracı için de olası bir acil durumda devreye girecek net bir kurtarma planı bulunmuyor. Bu durum, bir aracın Ay yüzeyinde arıza yaşaması veya yörüngedeki Orion spacecraft kapsülüyle kenetlenememesi halinde mürettebatın ciddi tehlikeyle karşı karşıya kalabileceği anlamına geliyor.
Denetim raporu ayrıca SpaceX ile NASA arasında teknik bir görüş ayrılığı bulunduğunu da ortaya koydu. Buna göre, SpaceX’in geliştirdiği Starship HLS aracının manuel kontrol gereksinimlerini tam olarak karşılayıp karşılamadığı konusunda iki taraf arasında fikir birliği bulunmuyor. Bu özellik ise aracın insanlı uçuş sertifikasyonu için kritik şartlardan biri olarak görülüyor. Öte yandan Blue Origin tarafından geliştirilen Blue Moon lunar lander iniş aracının manuel kontrol sisteminin detaylarının da henüz netleşmediği belirtiliyor.
Raporda dikkat çekilen bir diğer sorun ise mürettebat güvenliği analizlerinin tasarım sürecinin oldukça geç bir aşamasında yapılması. Bu nedenle söz konusu analizlerin, güvenlik sistemlerinin geliştirilmesine katkı sunmak yerine daha çok mevcut riskleri tespit etmekle sınırlı kaldığı ifade ediliyor.
NASA, astronotları yeniden Ay yüzeyine indirmeyi hedefleyen Artemis görevleri kapsamında 2028 yılını kritik bir tarih olarak görüyor. Uzmanlara göre bu hedefin arkasındaki önemli motivasyonlardan biri de Ay yarışında China ile yaşanan rekabet. Denetim raporunda NASA’nın birçok öneriyi kabul ettiği belirtilse de, zamanın daralması nedeniyle bu eksikliklerin ne kadar hızlı giderilebileceği konusunda belirsizlik devam ediyor.
https://evrimagaci.org/gonderi/nasa-denetim-raporu-musk-ve-bezosun-ay-inis-araclari-32340
12.03.2026 / 15:00 / Evrim Ağacı / Ece MÜKER
Son Güncelleme: 15:27
Ayyüce ÜNAL
Müzeyyen İNCİ