Görkem GÜNEY
Antalya’daki Syedra Antik Kenti’nde yürütülen kazılarda, yaklaşık 1500 yıl önce yapılmış bir konutun girişinde dikkat çekici bir mozaik ortaya çıkarıldı. Antik Yunanca yazıt taşıyan mozaiğin, eve girenleri nazardan korumak amacıyla “kıskanan çatlasın” anlamı taşıdığı düşünülüyor.
Antalya’nın Alanya ilçesi yakınlarında bulunan Syedra Antik Kenti’nde devam eden arkeolojik kazılar, dikkat çekici bir bulguyu gün yüzüne çıkardı. Kentte ortaya çıkarılan büyük bir konutun girişinde yer alan yaklaşık 1500 yıllık zemin mozaiğinde, Antik Yunanca “kıskanan çatlasın” anlamına gelen bir ifade yer aldığı belirlendi.
Akdeniz’e bakan sarp bir yamaç üzerinde kurulu Syedra’da yapılan kazılarda bulunan mozaik, yaklaşık 15 metrekarelik bir alanı kaplıyor. Geometrik ve bitkisel motiflerle süslü mozaiğin MS 4 ile 6. yüzyıllar arasına tarihlendirildiği değerlendiriliyor.
Mozaiği özel kılan ise üzerindeki iki ayrı yazıt. Merkezde yer alan ifadede “iyi günlerde kullan” ya da “şansla kullan” anlamına gelen bir mesaj bulunurken, giriş bölümünde yer alan başka bir yazı ise kıskançlığa karşı bir uyarı niteliği taşıyor. Kazı ekibine göre bu ifade, günümüzde de kullanılan “kıskanan çatlasın” sözünün antik bir karşılığı.
Uzmanlar, antik dönemde evlerin girişine nazara karşı koruyucu mesajlar yerleştirmenin Doğu Akdeniz’de yaygın bir gelenek olduğunu belirtiyor. Bu tür yazıtların, eve giren kişilere hem bir uyarı hem de kötü enerjilere karşı sembolik bir koruma sağladığı düşünülüyor.
Mozaiğin bulunduğu yapı ise Syedra’daki en büyük konutlardan biri olarak değerlendiriliyor. Merkezi bir avlu etrafında planlanan ve birden fazla katı bulunan yapının yaklaşık beş yüzyıl boyunca kullanıldığı tahmin ediliyor. Zaman içinde yapılan eklemeler ve değişiklikler sayesinde mozaiğin üzeri kapandığı ve bu nedenle günümüze kadar iyi durumda korunabildiği ifade ediliyor.
Öte yandan Syedra Antik Kenti yalnızca mimarisiyle değil, üretim faaliyetleriyle de dikkat çekiyor. Kentte şimdiye kadar çok sayıda zeytinyağı üretim atölyesi tespit edildi. Bu durum, antik yerleşimin geçmişte önemli bir zeytinyağı üretim merkezi olduğunu gösteriyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Geleceğe Miras” projesi kapsamında sürdürülen kazı çalışmalarının, kentin tarihi ve ekonomik yapısına dair yeni bilgiler ortaya çıkarması bekleniyor.
16.03.2026 / 18:53
