Görkem GÜNEY
Cabezo Redondo kazılarında bulunan ahşap ve kil kalıntılar, Tunç Çağı’nda kullanılan dokuma tezgâhlarının yapısını ve üretim tekniklerini ayrıntılı biçimde ortaya koydu.
İspanya’daki Cabezo Redondo yerleşiminde yapılan kazılar, Tunç Çağı’na ait tekstil üretimine dair önemli ipuçlarını gün yüzüne çıkardı. Araştırmacılar, kömürleşmiş ahşap parçaları, bitki lifi halatlar ve kil ağırlıklar sayesinde antik bir dokuma tezgâhını büyük ölçüde yeniden kurgulamayı başardı.
Öncelikle bu bulgular, tarihöncesi dönemde yaygın olarak kullanılan ağırlıklı dokuma tezgâhlarının nasıl çalıştığını anlamak açısından kritik bir veri sundu. Çünkü bu sistemde iplikler serbest şekilde sarkıtılıyor ve uçlarına bağlanan ağırlıklar sayesinde gergin tutuluyordu. Ancak ahşap gibi organik malzemelerin nadiren korunması, bugüne kadar bu tezgâhların yapısının tam olarak anlaşılmasını zorlaştırıyordu.
Bununla birlikte yeni keşif, bu eksikliği önemli ölçüde giderdi. Araştırma ekibi, elde edilen verileri analiz ederek tezgâhın hem yapısal özelliklerini hem de kullanım biçimini yeniden modelledi. Böylece Tunç Çağı’nda dokumacılığın yalnızca basit üretim tekniklerinden ibaret olmadığı da ortaya kondu.
Araştırmanın baş yazarı Ricardo E. Basso Rial, daha önce yalnızca tezgâh ağırlıkları üzerinden çıkarım yapabildiklerini; ancak artık doğrudan tezgâhın kendisine dair somut kanıtlar elde ettiklerini belirtiyor. Bu nedenle söz konusu buluntu, dönemin zanaat pratiğine dair çok daha kapsamlı bir bakış sunuyor.
Öte yandan analizler, tezgâhta kullanılan ahşabın Halep çamı olduğunu gösterdi. Ancak daha dikkat çekici olan, kil ağırlıkların alışılmış örneklere kıyasla daha hafif olmasıydı. Bu durum, yalnızca basit kumaşlar değil, aynı zamanda daha ince ve karmaşık dokumaların da üretilebildiğine işaret ediyor.
Ayrıca araştırmacılar, bu tezgâhın erken dönem dimi örgüler gibi daha gelişmiş tekstil tekniklerine de olanak sağlamış olabileceğini düşünüyor. Çünkü söz konusu teknikler genellikle daha ileri dokuma bilgisi gerektiriyor. Bu da bölgenin tekstil teknolojisinde önemli bir geçiş sürecine sahne olmuş olabileceğini düşündürüyor.
Sonuç olarak bu keşif, Tunç Çağı’nda tekstil üretiminin sanılandan daha gelişmiş olduğunu ortaya koyarken; aynı zamanda zanaatın günlük yaşam içindeki yerini de daha iyi anlamamıza katkı sağlıyor. Bu yüzden uzmanlar, elde edilen bulguların yalnızca arkeoloji değil, tekstil tarihi açısından da önemli bir dönüm noktası olduğunu vurguluyor.
18.03.2026 / 18:46
