Müzeyyen İNCİEmber’in yayımladığı 2025 Küresel Elektrik Görünümü Raporu’na göre, güneş ve rüzgar enerjisindeki rekor büyüme sayesinde dünya genelinde düşük karbonlu kaynakların elektrik üretimindeki payı %40,9’a ulaşarak tarihi bir rekor kırdı.
Enerji düşünce kuruluşu Ember, dünya genelindeki 215 ülkenin verilerini analiz eden kapsamlı raporunu kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre 2024 yılı, güneş enerjisi öncülüğünde yaşanan yenilenebilir enerji patlamasıyla enerji tarihinde yeni bir dönemin başlangıcı oldu.
Güneş Enerjisinde “Durdurulamaz” Yükseliş
Küresel enerji geçişinin ana motoru haline gelen güneş enerjisi, son bir yılda %29 artış göstererek son altı yılın en yüksek büyüme hızına ulaştı. Son üç yılda üretimini ikiye katlayan güneş enerjisi, küresel kapasitesini ise sadece iki yıl içinde 1 TW’tan 2 TW seviyesine taşıdı. Bu büyümede en büyük payı alan Çin, 2024’teki küresel güneş enerjisi artışının %53’ünü tek başına gerçekleştirdi.
Sıcak Hava Dalgaları Emisyonları Rekor Seviyeye Taşıdı
Temiz enerjideki devasa artışa rağmen, 2024 yılında fosil yakıt kaynaklı emisyonlarda da artış yaşandı. Rapora göre, dünya genelinde etkili olan sıcak hava dalgaları klima ve soğutma ihtiyacını artırarak küresel elektrik talebinde %4,0’lık bir yükselişe neden oldu. Bu durum, elektrik sektörü emisyonlarının 14,6 milyar ton CO2 ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmasına yol açtı. Analizler, bu aşırı sıcaklar olmasaydı fosil yakıt üretimindeki artışın sadece %0,2 seviyesinde kalacağını gösteriyor.
Yeni Teknolojiler ve Enerjinin Geleceği
Yapay zeka, veri merkezleri, elektrikli araçlar ve ısı pompaları gibi gelişen teknolojiler küresel elektrik talebinin %0,7’sine karşılık gelerek talep artışında önemli bir rol oynamaya başladı. Ember Genel Müdürü Phil MacDonald, ekonomik kalkınmanın artık fosil yakıtlar yerine temiz teknolojilerle sağlandığını belirterek, “Talebin hızla arttığı bir dünyada bile fosil yakıtlardan elektrik üretiminin arttığı çağ sona eriyor” ifadelerini kullandı.
Müzeyyen İNCİ
Kaynak: Ember, Türkiye Elektrik Görünümü 2025 Raporu
Ayyüce ÜNAL