Görkem GÜNEY
Yapılan yeni bir araştırma, şempanzelerin yalnızca birbirlerinden değil, insan yüz ifadelerini taklit eden android robotlardan da esneme davranışını “kapabildiğini” ortaya koydu.
Robotlar Bile Esnemeyi “Bulaştırabiliyor”
Bilim insanları, şempanzelerin sosyal davranışlarına dair dikkat çekici bir bulguya ulaştı. Yapılan deneylerde, insan yüz ifadelerini taklit edebilen android bir robotun esnediğini gören şempanzelerin de benzer şekilde esnediği gözlemlendi.
Bu durum, “bulaşıcı esneme” olarak bilinen ve genellikle empati ile ilişkilendirilen davranışın yalnızca canlılar arasında değil, yapay sistemler aracılığıyla da tetiklenebileceğini gösteriyor.
🧠 Deney Nasıl Yapıldı?
Araştırmada 10 ila 33 yaşları arasındaki 14 yetişkin şempanze incelendi. Yüz kaslarını taklit edebilen android bir kafa kullanılarak farklı yüz ifadeleri (esneme, ağzı açma ve nötr ifade) sergilendi.
Sonuçlara göre 14 şempanzenin 8’i robotun esneme hareketine karşılık verdi. Ayrıca bazı şempanzelerin esnemeyle birlikte uzanma ve dinlenme davranışları da gösterdiği kaydedildi.
🔍 Empati mi, Refleks mi?
Araştırmacılar, bu davranışın yalnızca otomatik bir refleks olmayabileceğini düşünüyor. Bulgular, esnemenin şempanzeler için bir “dinlenme sinyali” işlevi de görebileceğine işaret ediyor.
Bulaşıcı esnemenin daha önce insanlar, şempanzeler ve bazı hayvan türlerinde gözlemlendiği bilinse de, ilk kez cansız bir modelin bu etkiyi yaratması bilim dünyasında dikkat çekti.
🌍 Evrimsel İpuçları
Uzmanlara göre bu çalışma, sosyal davranışların evrimi hakkında yeni sorular doğuruyor. Özellikle empati, taklit ve sosyal bağların kökeni açısından önemli ipuçları sunabileceği değerlendiriliyor.
Ayrıca gelecekte robotların farklı davranışlarının hayvanlar üzerindeki etkisinin de araştırılması planlanıyor.
29.04.2026 / 14:21
