Görkem GÜNEY
2022’de patlayan Hunga Tonga-Hunga Ha’apai yanardağıyla ilgili yeni araştırmalar, atmosferdeki metanın beklenmedik biçimde parçalandığını ortaya koydu. Bulgular, doğadaki bazı süreçlerin iklim üzerindeki etkilerinin yeniden değerlendirilmesine yol açabilir.
2022 yılında Pasifik Okyanusu’nda meydana gelen Hunga Tonga-Hunga Ha’apai yanardağı patlaması, yalnızca büyüklüğüyle değil atmosfer üzerindeki sıra dışı etkileriyle de bilim insanlarının dikkatini çekmeye devam ediyor. Yeni araştırmalar, dev patlamanın ardından atmosferde önemli miktarda metanın parçalandığını gösterdi.
Araştırmacılar, patlama sonrası atmosferde yüksek düzeyde formaldehit oluştuğunu tespit etti. Uzmanlara göre bu durum, güçlü bir sera gazı olan metanın kimyasal süreçlerle parçalanmasının işareti olabilir. Bilim insanları, volkanik kül, deniz tuzu ve güneş ışığının etkileşime girerek klor bazlı reaktif parçacıklar oluşturduğunu; bu parçacıkların da atmosferdeki metanı yok etmiş olabileceğini düşünüyor.
Hunga Tonga-Hunga Ha’apai patlaması, son yılların en güçlü volkanik olaylarından biri olarak kayıtlara geçmişti. Patlama sırasında atmosfere büyük miktarda su buharı, kül ve gaz taşınmış; oluşan şok dalgaları dünyanın farklı bölgelerinde hissedilmişti. Bilim insanları başlangıçta atmosfere yayılan su buharının küresel ısınmayı artırabileceğini değerlendiriyordu. Ancak yeni bulgular, aynı süreçte metan seviyelerinde azalma yaşanmış olabileceğini ortaya koyuyor.
Uzmanlar, elde edilen sonuçların iklim araştırmaları açısından önemli olduğunu belirtiyor. Atmosferde doğal yollarla gerçekleşen kimyasal süreçlerin sanılandan daha karmaşık olabileceğine dikkat çeken araştırmacılar, volkanik olayların sera gazları üzerindeki etkilerinin yeniden incelenmesi gerektiğini ifade ediyor.
Bilim insanları yine de tek bir volkanik olayın iklim krizine çözüm olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor. Araştırmanın temel öneminin, atmosfer kimyası ve doğadaki doğal dengeleme mekanizmaları hakkında yeni bilgiler sunması olduğu belirtiliyor.
https://evrimagaci.org/gonderi/tonga-yanardagi-metani-yok-etti-doga-beklenmedik-33262
11.05.2026 / 21:17
