Görkem GÜNEY
Yeni iklim projeksiyonlarına göre, yüzyıl sonunda beklenen en kötü küresel sıcaklık artışı 4,5 dereceden 3,5 dereceye düşürüldü. Uzmanlar ise bu seviyenin hâlâ ciddi riskler taşıdığı uyarısında bulunuyor.
Dünyanın önde gelen iklim bilimcileri, küresel ısınmanın yüzyıl sonuna ilişkin en kötü senaryosunu yeniden değerlendirdi. Yenilenebilir enerji yatırımlarındaki artış ve iklim politikalarının etkisiyle, daha önce öngörülen 4,5 derecelik sıcaklık artışının artık düşük ihtimal olarak görüldüğü açıklandı.
Yeni projeksiyonlara göre, 2100 yılına kadar küresel sıcaklık artışının en kötü ihtimalle sanayi öncesi döneme kıyasla yaklaşık 3,5 derece seviyesinde olacağı tahmin ediliyor.
Çalışma, gelecekteki emisyonlar ve arazi kullanım değişimlerini modelleyen Senaryo Model Karşılaştırma Projesi kapsamında hazırlandı. Uluslararası bilim insanlarının katkısıyla yürütülen araştırmanın, ilerleyen dönemde Birleşmiş Milletler bünyesindeki Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin raporlarına da temel oluşturacağı belirtiliyor.
Bilim insanları, güneş ve rüzgar enerjisinin maliyetindeki düşüşün ve emisyon azaltım politikalarının etkisinin, yüksek fosil yakıt kullanımına dayalı senaryoları daha az olası hale getirdiğini ifade ediyor. Ancak uzmanlar, 3,5 derecelik sıcaklık artışının bile dünya için yıkıcı sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
Araştırmada farklı senaryolar üzerinden modellemeler yapıldı. Nüfus artışı, enerji tüketimi, teknolojik gelişmeler, iklim politikaları ve ülkeler arası iş birliği düzeyi gibi çok sayıda değişken değerlendirmeye alındı.
En kötü senaryo; fosil yakıt kullanımının arttığı, uluslararası iklim iş birliklerinin zayıfladığı ve düşük emisyonlu teknolojilerin yeterince gelişmediği bir tabloya dayanıyor. Uzmanlara göre ekonomik rekabet, bölgesel çatışmalar ve yükselen milliyetçilik gibi etkenler ülkeleri iklim politikalarından uzaklaştırabilir.
Bilim insanları ayrıca, emisyonların kontrol altına alınamaması durumunda buzullar, okyanuslar ve buz tabakalarında geri dönüşü olmayan değişimlerin yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Araştırmada daha iyimser senaryolara da yer verildi. Mevcut politikaların sürmesi halinde küresel sıcaklık artışının yaklaşık 2,5 derece seviyesinde gerçekleşeceği öngörülürken, daha güçlü iklim politikaları ve net sıfır emisyon hedefleriyle bu artışın 2 derece civarında tutulabileceği belirtiliyor.
Uzmanlar, Paris İklim Anlaşması’nda hedeflenen 1,5 derece sınırının aşılmasının büyük ölçüde kaçınılmaz hale geldiğini ancak hızlı ve etkili politikalarla bu aşımın sınırlandırılabileceğini vurguluyor.
19.05.2026 / 21:26
Ayyüce ÜNAL
