Müzeyyen İNCİ
Avrupa’da yürütülen kapsamlı bir laboratuvar çalışması, günlük hayatta vazgeçilmezimiz olan kulaklıklarla ilgili endişe verici sonuçlar ortaya koydu. Piyasadaki 81 farklı kulaklık modeli üzerinde yapılan incelemelerde, test edilen tüm örneklerde BPA (Bisphenol A) ve BPS gibi zararlı kimyasal maddelere rastlandı.
Artık günlük hayatın ayrılmaz bir parçası olan kulaklıklar; iş yerinden spora, toplu taşımadan ev ortamına kadar her yerde, kulak içi veya kulak üstü seçenekleriyle gün boyu kullanılıyor.
Buna karşın, çevre sağlığı alanında uzmanlaşan ToxFree LIFE for All kuruluşunun imza attığı yeni bir araştırma, bu yoğun kullanımın fark edilmeyen bir kimyasal maruziyet riski barındırdığını kanıtladı. Çalışma kapsamında, Orta Avrupa pazarında ve online satış platformlarında bulunan 81 kulaklık modeli test edildi. İncelenen tüm cihazlarda “tehlikeli kimyasallar” sınıfındaki maddelere rastlanırken, bu örneklerin arasında küresel ölçekteki büyük markalara ait modellerin de bulunduğu görüldü.
BPA ve BPS bulunan kulaklıkların sayısı fazla
Analizlerde en yaygın tespit edilen maddeler bisfenoller oldu. Özellikle BPA (bisfenol A) numunelerin yüzde 98’inde saptanırken, BPS (bisfenol S) ise örneklerin dörtte üçünden fazlasında bulundu. Bisfenoller, plastiği sertleştirmek için kullanılan kimyasallar olarak biliniyor. Bilimsel literatürde bu maddelerin östrojen benzeri etki gösterdiği; hormon sistemini etkileyebildiği, bazı kanser türleri, erken ergenlik ve doğurganlık sorunlarıyla ilişkilendirildiği belirtiliyor.
Araştırmada ayrıca üreme sistemi üzerinde toksik etkilerle ilişkilendirilen ftalatlar, karaciğer ve böbrek hasarıyla bağlantılı klorlu parafinler ve endokrin bozucu özellik taşıyan bazı alev geciktiriciler de tespit edildi. Bulguların çoğu “iz miktarda” olarak raporlandı.
“Kokteyl etkisi” yaratabilir
Bilim insanları, çalışmanın kulaklık kullanımının doğrudan ve acil bir sağlık riski oluşturduğunu göstermediğini özellikle vurguluyor. Ancak düşük dozlarda farklı kimyasallara aynı anda ve uzun süre maruz kalınmasının “kokteyl etkisi” yaratabileceğine dikkat çekiliyor. Günlük hayatta plastik ambalajlar, tekstil ürünleri ve kozmetiklerle birlikte düşünüldüğünde toplam maruziyetin artabileceği ifade ediliyor.
Önceki çalışmalar, bisfenollerin plastik yüzeylerden ter yoluyla ayrışarak cilt üzerinden emilebileceğini göstermişti. Kulaklıkların özellikle egzersiz sırasında ve uzun süreli kullanımda doğrudan ciltle temas halinde olması, dermal maruziyetin olası bir geçiş yolu olabileceğine işaret ediyor.
Uzman Tavsiyesi: Hoparlör Kullanımına Yönelin
Araştırmacılar, riskin azaltılması için kulaklıkların gün boyu aralıksız kullanılmamasını, kulaklıkla uyunmamasını ve mümkün olduğunda hoparlör tercih edilmesini öneriyor. Ayrıca ürün seçiminde güvenilir üreticilerin tercih edilmesi ve düzenleyici standartlara uygunluk belgelerinin kontrol edilmesi tavsiye ediliyor.
Çalışma, modern yaşamın sıradan bir aksesuarı haline gelen kulaklıkların da, diğer birçok tüketim ürünü gibi, kimyasal maruziyet tartışmasının parçası olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlara göre mesele tek bir ürün değil; düşük dozlu ancak sürekli temasın toplam etkisi.
Kaynak: Gazete Oksijen
Ayyüce ÜNAL
Görkem GÜNEY
