Müzeyyen İNCİ
Motor nöron rahatsızlığı olarak da tanımlanan ALS, merkez sinir sistemindeki omurilik ve beyin sapı bölgesinde bulunan hücrelerin kaybı neticesinde ortaya çıkan bir tablodur. Bu hücrelerin harabiyeti, kaslarda güçsüzlük ve hacim kaybına (atrofi) sebebiyet vermektedir.
ALS HASTALIĞI NEDİR?
ALS (Amyotrofik Lateral Skleroz); istemli kas hareketlerini kontrol eden motor nöronların zaman içinde hasar görmesi ve ölmesi sonucunda ortaya çıkan ilerleyici bir nörolojik hastalıktır. Hastalık ilerledikçe, kaslar beyin ve omurilikten gelen komutları alamadığı için zayıflamaya ve erimeye (atrofi) başlar. Bu süreç zamanla yürüme, konuşma, yutma ve nefes alma gibi temel kas fonksiyonlarını etkiler.
ALS HASTALIĞI BELİRTİLERİ NELERDİR?
ALS belirtileri kişiden kişiye farklı hızda ve farklı bölgelerden başlayarak ortaya çıkabilir. Hastalık sinsice ilerlediği için ilk işaretler çoğu zaman fark edilmeyebilir. Uzman kaynaklara göre yaygın belirtiler şöyledir:
1. Kas Güçsüzlüğü ve Hareket Kaybı
Eşyaları tutmakta zorlanma
Kalem düşürme, kavrama zayıflığı
Merdiven çıkarken güçlük, yürümede dengesizlik
2. Kaslarda Seğirme (Fasikülasyon) ve Kramplar
Özellikle kol, bacak ve dilde istemsiz kas seğirmeleri
Gece artabilen kas krampları
3. Konuşma Bozuklukları
Peltek konuşma
Ses tonunda değişiklik
Kelimeleri telaffuz etmekte zorlanma
4. Yutma Güçlüğü
Sıvı içerken boğulma hissi
Yemek yeme süresinin uzaması
5. Kas Erimesi (Atrofi)
Kollar, bacaklar veya ellerde belirgin incelme
Kas hacminin azalması
6. Yürüme ve Koşma Zorlukları
Sık düşme
Ayakların takılması
Günlük hareketlerde zorlanma
7. Solunum Problemleri (İleri Evre)
Nefes darlığı
Gece uykuda nefes güçlüğü
8. Duygusal Değişiklikler
Nedensiz gülme veya ağlama krizleri (pseudobulbar etkisi)
ALS’nin başlangıcı genellikle ellerde, ayaklarda veya ağız-yutak bölgesinde olur ve zamanla diğer kaslara yayılır. Bu nedenle erken tanı ve takip süreci oldukça önemlidir.
ALS HASTALIĞI TEDAVİSİ VAR MI?
ALS için kesin bir tedavi henüz bulunmamaktadır. Ancak hastalığın ilerleyişini yavaşlatmaya ve belirtileri hafifletmeye yönelik bazı tedavi yöntemleri uygulanmaktadır.
Bu süreçte kullanılan başlıca ilaçlardan biri Riluzol olup, hastalığın ilerleme hızını bir miktar yavaşlatabilir. Bunun yanı sıra fizik tedavi, solunum desteği ve beslenme düzenlemeleri de hastaların yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olur.
24.03.2026 20:00
Ayyüce ÜNAL
