Müzeyyen İNCİ
Yaş ilerledikçe hem fiziksel hem de zihinsel kapasiteyi korumak pek çok kişinin hayali olsa da, bilim dünyası bunu halihazırda başaran özel bir grubu inceliyor: “SuperAgers”. Northwestern University araştırmacıları tarafından literatüre kazandırılan bu terim, 80 yaşın üzerinde olmalarına rağmen, kendilerinden en az 30 yaş daha genç bireylerle yarışabilecek hafıza ve bilişsel yeteneklere sahip olan kişileri tanımlıyor. The Huffington Post‘un haberine göre, bu bireyler sadece uzun yaşamakla kalmıyor, beyin yapılarıyla da akranlarından radikal bir şekilde ayrılıyorlar.
Sıradan Yaşlılık ile “SuperAging” Arasındaki Keskin Fark
Northwestern Medicine tarafından paylaşılan verilere göre, SuperAgers olarak adlandırılan bu özel grubun beyinleri, biyolojik yaşlarından çok daha genç bir görüntü sergiliyor. Normal yaşlanma sürecinde belirginleşen beyin hacmi kaybı, bu bireylerde çok daha sınırlı düzeyde kalıyor. Feinberg Tıp Fakültesi bünyesindeki Mesulam Bilişsel Nöroloji ve Alzheimer Hastalığı Merkezi’nde görev yapan yardımcı doçent Tamar Gefen, bu durumun tek bir nedene bağlanamayacağını ifade ederek şu önemli saptamayı yapıyor:
“SuperAger olmanın kesin bir formülü bulunmadığını belirtiyor. Gefen, bu durumun biyoloji, çevre ve bireysel tercihlerin birleşimiyle şekillendiğini ifade ediyor.”
Araştırmacı Jennifer Ailshire ise bu kişilerin profilini çizerken; onların yalnızca uzun ömürlü bireyler değil; fiziksel, bilişsel, psikolojik ve sosyal açıdan “yüksek düzeyde iyi oluş” halini sürdüren model figürler olduklarını vurguluyor.
Bilim İnsanlarından Sağlıklı Yaşlanma İçin 5 Altın Öneri
Uzmanlar, SuperAgers seviyesine ulaşmanın tek bir yol haritası olmasa da, bu gruptaki kişilerin ortak yaşam alışkanlıklarının herkes için uygulanabilir birer rehber olduğunu belirtiyor. İşte öne çıkan o 5 temel alışkanlık:
• 1. Süreklilik Arz Eden Hareketlilik: Araştırmalar, uzun yaşamın anahtarının ağır spor salonu antrenmanlarından ziyade, “günlük hareketlilik” olduğunu gösteriyor. Bahçe işleri, el sanatları veya basit ev işleri gibi rutin faaliyetler, hareketsiz yaşamın getirdiği riskleri minimize ediyor.
• 2. Sosyal Dokunun Korunması: Sağlıklı yaşlanan bireylerin ortak noktası, izolasyondan kaçınmaları. Aile ve arkadaş çevresiyle kurulan güçlü bağlar, gönüllü faaliyetler veya profesyonel hayatın içinde kalmak, bilişsel sağlığı koruyan en güçlü kalkanlardan biri olarak görülüyor.
• 3. Stres Yönetimi ve Psikolojik Dayanıklılık: Hayatın getirdiği finansal veya sağlık kaynaklı stresler kaçınılmaz olsa da, uzmanlar bireyin kendi yarattığı “gereksiz stres” yükünden kurtulmasının önemine değiniyor. Beyin ve vücut sağlığı için gereksiz gerginliklerden kaçınmak, hücresel yaşlanmayı yavaşlatıyor.
• 4. Bilişsel Uyarım ve Zihni Aktif Tutmak: Yeni bir dil öğrenmek, bir enstrüman çalmaya başlamak veya zihni zorlayan yeni hobiler edinmek, beynin nöroplastisitesini destekliyor. Önemli olan, bu faaliyetlerin kişi için hem teşvik edici hem de uzun vadede sürdürülebilir olması.
• 5. Yaşam Sevincini ve Motivasyonu Beslemek: SuperAgers bireylerin bir diğer ortak özelliği, kendilerini mutlu eden ve tatmin duygusu yaratan aktivitelere öncelik vermeleri. Kişisel motivasyonu artıran ve “hayata bağlayan” uğraşlar, genel sağlık durumunu doğrudan iyileştiriyor.
kaynak https://gazeteoksijen.com/saglik/uzmanlar-acikladi-uzun-yasami-destekleyen-5-temel-aliskanlik-270358
29.03.2026 20:31
Görkem GÜNEY
