Müzeyyen İNCİ
Kurban Bayramı döneminde gelenekselleşen yoğun kırmızı et tüketimi, düzensizleşen öğün saatleri ve saatler süren yemek sohbetleri sindirim sistemimizin dengesini bozabiliyor. Ancak uzmanların uyarılarına göre, bayramda karşı karşıya kaldığımız tek risk porsiyon fazlalığı değil; vücuda aniden yüklenen yüksek protein, yetersiz lif alımı ve çevre baskısı nedeniyle fazla yemek yemek de sağlığımızı tehdit ediyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Deniz Pirçek, son yıllarda popülerleşen protein ağırlıklı beslenme trendinin bayram günlerinde kontrolsüz bir boyuta ulaşabileceğine işaret ederek kritik tavsiyelerde bulundu.
Bayramda et ve şerbetli tatlı tüketiminin zirve yaptığını, buna karşılık hareket alanımızın daraldığını ifade eden Beslenme ve Diyet Uzmanı Deniz Pirçek, özellikle lif yönünden fakir bir beslenme modelinin bağırsak florasını altüst edebileceğini vurguladı. Ardı ardına kırmızı et tüketmenin bağırsak yapısını bozabileceğini belirten Uzm. Dyt. Deniz Pirçek, “Fazla kırmızı et tüketimi bağırsaktaki faydalı bakterilerin azalmasına neden olabilir. Özellikle lif tüketiminin yetersiz olduğu bayram sofralarında şişkinlik, hazımsızlık ve kabızlık gibi sorunlar daha sık görülebiliyor. Bu nedenle et tüketimini sebzeler, yeşillikler ve tam tahıllarla dengelemek oldukça önemli” dedi.
Et Yemeklerinin Yanına Mutlaka Lif Kaynakları Ekleyin
Kırmızı et tüketirken lif zengini gıdaların da eş zamanlı olarak masada yer alması gerektiğini dile getiren Uzm. Dyt. Deniz Pirçek; maydanoz, roka, marul ve semizotu gibi yeşil yapraklı sebzelerin sindirimi kolaylaştırdığını belirtti. Bayram menülerinde brokoli, karnabahar, enginar ve brüksel lahanası gibi yüksek lifli sebzelere daha fazla şans verilmesi gerektiğini kaydeden uzman, pirinç pilavı yerine de bulgur, kinoa veya karabuğday gibi glisemik indeksi düşük kompleks karbonhidratların seçilmesini önerdi.
Kuru baklagillerin de çok güçlü birer lif deposu olduğunu hatırlatan Uzm. Dyt. Deniz Pirçek, “Mercimek, nohut, barbunya gibi besinler hem bağırsak sağlığını destekler hem de öğünlerin daha dengeli olmasına katkı sağlar” şeklinde konuştu.
Protein Yararlıdır Fakat Aşırısı Organları Yorar
Bayram ziyaretlerinde kontrolden çıkan protein alımının vücutta fark ettirmeden büyük bir yük oluşturabileceğini söyleyen Uzm. Dyt. Deniz Pirçek, özellikle aşırı et ve sakatat tüketiminin mide ve bağırsakları çok zorladığına dikkat çekti.
Pirçek, “Kırmızı et gibi yoğun protein kaynaklarının sindirimi daha uzun sürer. Lif tüketiminin yetersiz kalmasıyla birlikte gaz, şişkinlik ve kabızlık gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Ayrıca fazla protein tüketimi karaciğer ve böbreklerin çalışma yükünü artırabilir” ifadelerini kullandı.
Fazla proteinin vücuttaki ürik asit miktarını artırarak gut hastalığı ataklarına zemin hazırlayabileceğine de değinen Uzm. Dyt. Deniz Pirçek, “Bayram sonrası hissedilen halsizlik ve ağırlık hissi yalnızca tatlı tüketiminden değil yoğun protein yükünden de kaynaklanabiliyor” dedi.
“Bir Tabak Daha Ye” Israrları Gizli Bir Yeme Baskısı Oluşturuyor
Bayram yemeklerinin sadece karın doyurmaktan ibaret olmadığını; köklü gelenekleri, paylaşmayı ve aile bağlarını temsil ettiğini ifade eden Uzm. Dyt. Deniz Pirçek, sosyal çevre ısrarlarının da porsiyon kontrolünü zorlaştırdığını belirtti.
Cümlelerin masum görünmesine rağmen bireyler üzerinde görünmez bir baskı yarattığını ve aile meclislerinde ikramları geri çevirmenin insanlarda suçluluk duygusu uyandırabildiğini aktaran Pirçek, bu durumun biyolojik açlıktan ziyade psikolojik nedenlerle yeme eğilimini artırdığını söyledi. Pirçek, “Bayram sonrası hissedilen suçluluk duygusu çoğu zaman yeni bir kısır döngüye yol açabiliyor. Oysa önemli olan kusursuz beslenmek değil, dengeyi koruyabilmek ve bedenin sinyallerini fark edebilmek” açıklamasında bulundu.
İdeal Bayram Tabağının Formülü: Denge
Bayram sofralarındaki temel amacın sadece et yemek değil, tabağı doğru besin gruplarıyla organize etmek olduğunun altını çizen Pirçek, sağlıklı bir bayram tabağında etin yanına kesinlikle sebze, taze salata ve kaliteli karbonhidratların dahil edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Uzm. Dyt. Deniz Pirçek, “Et tüketiminin yanında bol yeşillik, sebze ve yeterli su tüketimi sindirim sistemini destekler. Bayram boyunca küçük porsiyonlarla ilerlemek, öğün dengesini korumak ve fiziksel aktiviteyi tamamen bırakmamak da oldukça önemlidir” diyerek sözlerini noktaladı.
23:14
