Görkem GÜNEY
Gökbilimciler, Samanyolu’nun yakın çevresinde gerçekleşen sıra dışı bir kozmik olayı incelemeye aldı. Yapılan gözlemler sırasında bir yıldızın ışığını yaklaşık bir saat boyunca büken gizemli bir nesne tespit edildi. “Phoebe” adı verilen bu yapının, evrenin doğuşundan kalan son derece nadir bir ilksel kara delik olabileceği ihtimali bilim dünyasında büyük heyecan yarattı.
Eğer bu senaryo doğrulanırsa, keşif hem kara deliklerin kökenine hem de karanlık maddenin doğasına ilişkin önemli ipuçları sunabilir.
Gizemli nesne yıldız ışığını bir saat boyunca büktü
Keşif, gelişmiş gözlem sistemleriyle gerçekleştirilen derin uzay taramaları sırasında ortaya çıktı. Araştırmacılar, Dünya ile Large Magellanic Cloud arasında bulunan bir yıldızın parlaklığında sıra dışı bir değişim fark etti.
Yapılan analizler, “Phoebe” adı verilen görünmez bir cismin yıldızın önünden geçerek ışığını yaklaşık bir saat boyunca büküp büyüttüğünü gösterdi.
Einstein’ın teorisi yine sahnede
Bilim insanları bu tür olayları tespit etmek için “kütleçekimsel mikro mercekleme” yöntemini kullanıyor. Bu teknik, Albert Einstein’ın Genel Görelilik Kuramı’na dayanıyor.
Büyük kütleli cisimler uzay-zaman dokusunda eğrilik oluşturuyor ve arkalarındaki ışığın yönünü değiştiriyor. Araştırmacılar bu etkiyi, bir tramboline bırakılan ağır bir bowling topunun oluşturduğu çöküntüye benzetiyor.
Phoebe’nin yarattığı ışık sapmasının, sıradan gök cisimlerinden farklı özellikler taşıdığı belirtiliyor.
Başıboş gezegen ihtimali de masada
Araştırma ekibi, Phoebe’nin gerçek doğasını belirlemek için çalışmalarını sürdürüyor.
Birinci senaryoya göre nesne, Büyük Macellan Bulutu içerisinde yer alan dev bir başıboş gezegen olabilir. Eğer bu ihtimal doğrulanırsa, bu keşif galaksimiz dışında tespit edilen ilk ötegezegenlerden biri olarak astronomi tarihine geçebilir.
Ancak araştırmacılar, mevcut verilerin daha sıra dışı bir açıklamaya işaret ettiğini düşünüyor.
İlksel kara delik olasılığı daha güçlü görünüyor
Yapılan matematiksel modellemeler ve olasılık hesapları, Phoebe’nin bir gezegenden çok daha egzotik bir nesne olabileceğini ortaya koyuyor.
Araştırmacılara göre Phoebe’nin, evrenin oluşumundan hemen sonra meydana geldiği düşünülen bir “ilksel kara delik” olma ihtimali çok daha yüksek.
Primordial Black Hole olarak bilinen bu teorik yapılar, Büyük Patlama’nın ardından geçen ilk saniyelerde ortaya çıkan yoğun madde kümelerinin çökmesiyle oluşmuş olabilir.
Karanlık maddenin sırrına ışık tutabilir
Bilim insanları, Phoebe’nin yaklaşık Ay’ın üç katı kütleye sahip son derece yoğun ve kompakt bir yapı olabileceğini değerlendiriyor.
Bu büyüklük, yıldızların çökmesiyle oluşan klasik kara delik modelleriyle açıklanamayacak kadar düşük bir kütleye işaret ediyor. Bu nedenle keşfin, karanlık maddenin yapısını açıklamaya çalışan teoriler açısından kritik öneme sahip olduğu belirtiliyor.
Uzmanlara göre ilksel kara deliklerin doğrulanması, evrenin görünmeyen kütlesinin önemli bir bölümünü oluşturan karanlık maddenin anlaşılmasında yeni bir kapı aralayabilir.
Hawking’in teorilerine destek olabilir
Phoebe’nin gerçekten ilksel bir kara delik olduğunun kanıtlanması halinde, bu keşif aynı zamanda Stephen Hawking ve Bernard Carr tarafından yıllar önce ortaya atılan teorilere de güçlü destek sağlayabilir.
Araştırmacılar, elde edilen verilerin henüz hakem değerlendirmesinden geçmediğini ve kesin sonuçlar için daha fazla gözleme ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor. Ancak ilk bulgular, modern astrofiziğin en büyük gizemlerinden biri olan karanlık madde problemine yönelik önemli bir ipucu sunuyor olabilir.
30.05.2026 / 16:00 / Kardeş Haber / Eda Nur Bulat
Müzeyyen İNCİ