Görkem GÜNEY
Yeni bir araştırma, genellikle barışçıl olarak tanımlanan bonoboların da en az şempanzeler kadar saldırgan olabileceğini ortaya koydu. Ancak iki türde saldırganlığın hedefi cinsiyete göre farklılık gösteriyor.
Araştırmaya göre bonobo dişileri erkeklere karşı daha sık saldırgan davranış sergilerken, şempanze erkeklerinin ise daha çok dişilere karşı agresif olduğu gözlemlendi. Her iki türde de dişilerin birbirlerine yönelik saldırganlık oranının oldukça düşük olduğu belirlendi.
Bonobo ve şempanzeler
Bonobolar (Pan paniscus) ve şempanzeler (Pan troglodytes), insanların yaşayan en yakın akrabaları arasında yer alıyor. Bu iki tür Afrika’daki Kongo Nehri ile birbirinden ayrılıyor ve yaklaşık 1,5 ila 2 milyon yıl önce ortak bir atadan evrimleşmiş oldukları düşünülüyor.
Bonobolar genellikle daha barışçıl bir tür olarak görülüyordu. Topluluklarında dişiler önemli bir rol oynar ve sosyal yapıda güçlü koalisyonlar oluştururlar. Buna karşılık şempanze topluluklarında hiyerarşinin en üstünde genellikle erkekler bulunur.
Araştırmanın bulguları
Science Advances dergisinde yayımlanan araştırmada bilim insanları, Avrupa’daki hayvanat bahçelerinde bulunan 22 bonobo ve şempanze grubunu inceledi.
Araştırmacılar iki ila üç ay boyunca grupların sosyal etkileşimlerini gözlemleyerek saldırgan davranışları kaydetti.
Toplamda 3243 saldırganlık vakası tespit edildi. Bunların bir kısmı bağırma ve tehdit gibi davranışlardan oluşurken, yaklaşık üçte biri fiziksel temas içeren saldırılar olarak kaydedildi.
Analizler sonucunda bonoboların yönlendirdiği 1368, şempanzelerin ise 1875 saldırganlık vakası olduğu belirlendi. Ancak genel saldırganlık düzeyleri karşılaştırıldığında iki tür arasında büyük bir fark olmadığı görüldü.
Araştırmanın ortak yazarlarından Nicky Staes, bonoboların uzun süre düşünüldüğü kadar barışçıl olmayabileceğini belirterek, “Bonoboların da şempanzeler kadar saldırgan davranışlar sergileyebildiğini görüyoruz” dedi.
Araştırmacılar, çalışmanın hayvanat bahçesi ortamında yapıldığını ve bu nedenle sonuçların doğrudan doğadaki tüm popülasyonlar için geçerli olmayabileceğini de vurguluyor.
15.03.2026 / 21:00 / Kardeş Haber
