Görkem GÜNEY
ABD’nin New York eyaletindeki tarihi bir mezarlıkta, yaklaşık 5,5 milyon madenci arısından oluşan dev bir yeraltı kolonisi tespit edildi. Araştırmacılar, bir asırdan uzun süredir varlığını sürdüren koloninin bölgedeki ekosistem için kritik önem taşıdığını belirtiyor.
ABD’nin New York eyaletinde bulunan bir mezarlıkta yapılan araştırmalar, bilim insanlarını şaşırtan sıra dışı bir keşfi ortaya çıkardı. Ithaca kentindeki East Lawn Mezarlığı’nın altında, yaklaşık 5,5 milyon bireyden oluşan dev bir yeraltı arı kolonisi bulundu.
Araştırmayı yürüten bilim insanları, koloninin dünyanın kayıt altına alınmış en büyük yeraltı arı topluluklarından biri olduğunu belirtiyor. Yaklaşık 5 dönümlük bir alana yayılan koloni, bölgedeki meyve bahçelerinin tozlaşmasına önemli katkı sağlıyor.
Keşif, 2022 yılında Cornell Üniversitesi’nde çalışan laboratuvar teknisyeni Rachel Fordyce’ın işe giderken mezarlıkta olağan dışı yoğunlukta böcek hareketliliği fark etmesiyle başladı. Topladığı örneklerin incelenmesi sonucunda, bölgede yaşayan türün yer altında yuva yapan Andrena regularis olduğu belirlendi.
Bal arılarından farklı olarak tek başına yaşayan bu arılar, toprağa tüneller açarak yuvalarını oluşturuyor. Tarihi kayıtlar, söz konusu türün mezarlıkta en az 20. yüzyılın başlarından beri bulunduğunu gösteriyor.
Araştırmacılar koloninin büyüklüğünü belirlemek amacıyla bölgeye çeşitli tuzaklar yerleştirdi. Birkaç haftalık gözlem sürecinde binlerce böcek örneği toplandı ve yapılan hesaplamalar sonucunda toplam popülasyonun 3 ila 8 milyon arasında değişebileceği, ortalama sayının ise yaklaşık 5,5 milyon olduğu hesaplandı.
Bu sayı, 200’den fazla evcil bal arısı kovanının toplam nüfusuna eşdeğer bir büyüklüğe karşılık geliyor.
Çalışma ayrıca türün yaşam döngüsüne ilişkin yeni bilgiler de ortaya koydu. Erkek arıların ilkbaharda dişilerden birkaç gün önce ortaya çıktığı, dişilerin ise daha sonra yuvalar açarak polen ve nektarla doldurdukları hücrelere yumurta bıraktığı tespit edildi.
Bilim insanları, kolonide farklı türler arasında karmaşık ilişkilerin de bulunduğunu belirledi. Özellikle bazı asalak arı türlerinin, yumurtalarını madenci arılarının yuvalarına bırakarak onların kaynaklarından yararlandığı gözlemlendi.
Araştırmacılara göre bu keşif, kent içindeki eski mezarlıkların beklenenden çok daha önemli doğal yaşam alanları olduğunu gösteriyor. Pestisit kullanımının az olması, toprağın kazılmaya uygun yapısı ve yoğun yapılaşmadan uzak kalması nedeniyle bu tür alanlar, yabani arılar için güvenli sığınaklar oluşturuyor.
Uzmanlar, dünya üzerindeki yabani arı türlerinin yaklaşık yüzde 75’inin yaşamlarını yer altında sürdürdüğüne dikkat çekerek, bu habitatların korunmasının hem biyolojik çeşitlilik hem de tarımsal üretim açısından büyük önem taşıdığını vurguluyor.
01.06.2026 / 13:53
Ayyüce ÜNAL