Görkem GÜNEY
Thomas Bruce’e ait olduğu bilinen batık gemide yapılan kazılarda, Atina Akropolisi’nden getirildiği düşünülen küçük bir mermer parça gün yüzüne çıkarıldı. Keşif, tartışmalı Elgin Mermerleri konusunu yeniden gündeme taşıdı.
Yunanistan Kültür Bakanlığı’nın yürüttüğü su altı araştırmalarında, Mentor adlı geminin kalıntıları arasında dikkat çekici bir buluntuya ulaşıldı. 1802 yılında Ege Denizi’nde batan gemide, Atina Akropolisi’nden getirildiği değerlendirilen küçük bir mermer parça keşfedildi.
Söz konusu gemi, Thomas Bruce tarafından, Akropolis’teki eserleri İngiltere’ye taşımak amacıyla kullanılıyordu. Akropolis’in en önemli yapılarından biri olan Parthenon’a ait heykellerin de bu gemiyle taşındığı biliniyor. Bu eserler, Yunan mitolojisinden sahneleri, özellikle tanrıça Athena’nın doğumunu tasvir ediyor.
Uzmanlara göre yeni bulunan parça, üçgen formda ve alt kısmında çıkıntı bulunan bir mermer blok. Araştırmacılar bu tür parçalara “damla” adı veriyor. Yaklaşık 9,3 x 4,7 santimetre boyutlarındaki parçanın, büyük olasılıkla Parthenon ya da Akropolis’teki başka bir yapının mimari bütününe ait olduğu düşünülüyor.
Geminin batmasının ardından Elgin’in görevlendirdiği dalgıçlar, taşınan heykellerin büyük bölümünü kurtarmayı başarmıştı. Bu eserler daha sonra British Museum koleksiyonuna dahil edildi ve günümüzde de burada sergilenmeye devam ediyor.
2009 yılından bu yana sürdürülen kazılarda yalnızca antik eserler değil, geminin günlük yaşamına dair izler de ortaya çıkarıldı. 19. yüzyıla ait bir satranç takımı, bakır kaplama parçaları ve mürettebatın kullandığı bir kil ocak bunlar arasında yer alıyor.
Elgin Mermerleri konusu ise hâlâ uluslararası tartışmaların merkezinde bulunuyor. Yunanistan, eserlerin iadesini talep ederken, British Museum ise mevcut yasal düzenlemeleri gerekçe göstererek bu talebe mesafeli yaklaşıyor. Taraflar arasında 2021’den bu yana görüşmeler sürse de henüz somut bir sonuç elde edilebilmiş değil.
Uzmanlar, batıktan çıkarılan son parçanın analiz ve konservasyon çalışmalarının devam ettiğini ve bulgunun Akropolis’ten taşınan eserlerin izini sürmek açısından önemli veriler sağlayabileceğini belirtiyor.
21.03.2026 / 18:04
Müzeyyen İNCİ
Ayyüce ÜNAL