Görkem GÜNEY
Yaklaşık 3.200 yıl önce Antik Mısır’da çalışan zanaatkârlar, maaşlarının gecikmesi üzerine tarihin ilk kayda geçen grevini gerçekleştirerek hak arayışının en eski örneklerinden birini ortaya koydu.
Antik Dünyada İlk İşçi Direnişi
İnsanlık tarihinde kaydedilen ilk grev, Antik Mısır’da yaşandı. MÖ 1157 civarında, Firavun III. Ramses döneminde çalışan işçiler, ücret olarak aldıkları gıda rasyonlarının gecikmesi üzerine işi bırakarak protesto başlattı.
Bu olay, yalnızca ekonomik bir tepki değil, aynı zamanda örgütlü emeğin en erken örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Grevin Merkezi: Deir el-Medina
Grev, bugün Luksor yakınlarında bulunan Deir el-Medina adlı yerleşimde gerçekleşti. Burada yaşayan işçiler, Krallar Vadisi’ndeki firavun mezarlarını inşa eden eğitimli zanaatkârlardan oluşuyordu.
Devlet için çalışan bu işçiler, maaşlarını ekmek, bira ve diğer temel ihtiyaç maddeleri şeklinde alıyordu. Ancak ödemelerin aksaması, ciddi bir krize yol açtı.
“Açız” Diyerek Oturma Eylemi Başlattılar
Geciken ödemelere tepki gösteren işçiler, çalışmayı durdurarak toplu halde bir tapınağın arkasına çekildi ve oturma eylemi yaptı. Papirüs kayıtlarına göre işçiler açıkça “açız” diyerek taleplerini dile getirdi.
Bu eylem, tarihte belgelenmiş ilk iş bırakma hareketi olarak kabul ediliyor.
Grev Papirüsü: Tarihi Belge
Olayın detayları, dönemin yazmanı tarafından kaleme alınan ve bugün İtalya’daki Torino Mısır Müzesi’nde saklanan “Grev Papirüsü” sayesinde günümüze ulaştı.
Bu belge, işçilerin taleplerini ve yaşadıkları sıkıntıları doğrudan aktaran en eski yazılı kaynaklardan biri olarak öne çıkıyor.
Hak Arayışının İlk Kayıtlı Örneği
Uzmanlara göre bu grev, yalnızca bir iş bırakma eylemi değil; aynı zamanda tarih boyunca sürecek işçi hakları mücadelesinin başlangıcı niteliğinde. İşçilerin doğrudan yönetime seslenmesi, dönemin toplumsal yapısında önemli bir kırılma olarak değerlendiriliyor.
Bu olay, insanlık tarihinde adalet arayışının ve emeğin değerinin ne kadar eskiye dayandığını gösteren çarpıcı bir örnek olarak kabul ediliyor.
01.05.2026 / 14:16
Ayyüce ÜNAL
