Görkem GÜNEY
NASA’nın geliştirdiği yeni nesil uzay işlemcisi, mevcut uzay bilgisayarlarından 500 kat daha yüksek performans sunuyor. Yapay zekâ destekli sistemin, gelecekte uzay araçlarının Dünya’dan komut beklemeden bağımsız karar alabilmesini sağlaması hedefleniyor.
NASA, gelecekteki uzay görevlerinde kullanılmak üzere geliştirilen yeni nesil bir işlemciyi test etmeye başladı. Microchip Technology ile ortak yürütülen proje kapsamında geliştirilen “High Performance Spaceflight Computing” adlı çipin, günümüzde kullanılan uzay işlemcilerine göre yaklaşık 500 kat daha güçlü olduğu açıklandı.
El ayasına sığabilecek büyüklükte tasarlanan sistem-üzeri-çip (SoC), işlemci çekirdekleri, bellek ve ağ bileşenlerini tek bir yapıda bir araya getiriyor. Yeni teknoloji, sıradan bilgisayar çiplerinden farklı olarak uzayın ağır koşullarına dayanabilecek şekilde geliştirildi. Kozmik radyasyon, ani sıcaklık değişimleri ve yüksek enerjili güneş parçacıkları gibi risklere karşı özel koruma sistemleriyle donatıldığı belirtiliyor.
Projede en dikkat çeken hedeflerden biri ise uzay araçlarının daha otonom hale gelmesi. Mevcut sistemlerde uzay araçları herhangi bir arıza ya da beklenmedik durumla karşılaştığında Dünya’dan gönderilecek komutları beklemek zorunda kalıyor. Bu süreç, görev mesafesine bağlı olarak saatler hatta günler sürebiliyor. Yeni işlemci sayesinde ise yapay zekâ destekli sistemlerin anlık analiz yaparak bağımsız karar alabilmesi amaçlanıyor.
NASA’nın Jet Propulsion Laboratory merkezinde şubat ayında başlatılan test sürecinde işlemci; radyasyon, termal dayanıklılık ve darbe testlerinden geçiriliyor. Ayrıca gerçek NASA görevlerinden alınan yüksek çözünürlüklü iniş simülasyonlarıyla çipin performansı detaylı biçimde inceleniyor.
Yetkililer, testlerin birkaç ay daha devam edeceğini belirtiyor. Sertifikasyon sürecinin tamamlanmasının ardından yeni işlemcinin Dünya yörüngesindeki uydularda, Ay ve Mars görevlerinde, ayrıca diğer gezegenlere gönderilecek keşif araçlarında kullanılması planlanıyor.
Uzmanlara göre bu teknoloji, gelecekte insan müdahalesine daha az ihtiyaç duyan akıllı uzay araçlarının geliştirilmesinde kritik rol oynayabilir. Özellikle derin uzay görevlerinde iletişim gecikmesini azaltacak otonom sistemlerin, keşif süreçlerini önemli ölçüde hızlandırması bekleniyor.
15.05.2026 / 14:40 / Evrim Ağacı / Ece MÜKER
https://evrimagaci.org/gonderi/nasanin-yeni-uzay-cipi-mevcut-sistemlerden-500-kat-33343
