Yükseliş Hızı Son Yıllarda İki Katına Çıktı

Küresel deniz seviyesindeki yükselişin yalnızca sürdüğü değil, aynı zamanda giderek hızlandığı yeni araştırmalarla bir kez daha doğrulandı. Bilim insanlarına göre iklim krizinin en görünür sonuçlarından biri olan deniz seviyesi artışı, özellikle son 20 yılda belirgin biçimde hız kazandı.

Science Advances dergisinde yayımlanan uluslararası araştırmaya göre, küresel deniz seviyesi 1960 ile 2023 yılları arasında yılda ortalama yaklaşık 2 milimetre yükseldi. Ancak 2005-2023 döneminde bu oran neredeyse iki katına çıkarak yılda yaklaşık 4 milimetre seviyesine ulaştı.

Yükselişin en büyük nedeni: Okyanusların ısınması

Araştırmacılara göre deniz seviyesindeki artışın en büyük kaynağı, ısınan okyanus sularının genleşmesi. Çalışmada, toplam yükselişin yaklaşık yüzde 43’ünün doğrudan bu etkiden kaynaklandığı belirtildi.

Bunun yanında:

Dağ buzullarının erimesi yaklaşık yüzde 27,
Kara üzerindeki su depolarındaki değişimler ise yaklaşık yüzde 3

oranında etkili oldu.

Özellikle Grönland ve Antarktika bölgelerindeki buz kaybının son yıllardaki hızlanmada kritik rol oynadığı ifade ediliyor.

Bilim dünyasındaki “eksik hesap” büyük ölçüde kapandı

Uzun yıllardır iklim bilimcileri, gözlemlenen deniz seviyesi yükselişi ile teorik hesaplamalar arasında bir fark bulunduğunu tartışıyordu.

Yeni çalışmada;

gelişmiş uydu verileri,
daha hassas buz tabakası ölçümleri,
kara hareketlerini hesaba katan analiz yöntemleri

kullanılarak bu farkın büyük ölçüde giderildiği açıklandı.

Araştırma sonuçları, daha önce NASA tarafından yayımlanan çalışmalarla da uyum gösteriyor. NASA verileri, 1990’lardan itibaren deniz seviyesi yükselişinin belirgin şekilde hızlandığını ortaya koymuştu.

Kıyı kentleri ve ada ülkeleri risk altında

Uzmanlara göre deniz seviyesi yükselişi artık yalnızca geleceğe dair bir tehdit değil; etkileri bugünden hissediliyor.

Özellikle:

Pasifik ada ülkeleri,
kıyı kentleri,
alçak rakımlı bölgeler

artan taşkın riskiyle karşı karşıya bulunuyor.

Tuzlu suyun tarım alanlarına karışması, kıyı altyapısının zarar görmesi ve yerleşim alanlarının risk altına girmesi, en ciddi sonuçlar arasında gösteriliyor.

World Meteorological Organization tarafından yayımlanan raporlar da bazı Pasifik bölgelerinde deniz seviyesinin küresel ortalamanın üzerinde yükseldiğini ortaya koyuyor.

“Emisyonlar dursa bile yükseliş sürecek”

Araştırmacılar, sera gazı emisyonları bugün tamamen sabitlense bile okyanusların yavaş ısınma dinamiği nedeniyle deniz seviyesinin yüzyıllar boyunca yükselmeye devam edeceğini vurguluyor.

Bu nedenle uzmanlar;