Müzeyyen İNCİ
2026 tarihli Lancet Countdown Avrupa raporuna göre, 2015-2024 döneminde polen sezonu, 1991-2000 yıllarına kıyasla kıta genelinde bir ila iki hafta daha erken başladı.
Ağaçlar, çimenler ve yabani otların polen yaydığı sezon artık mart sonundan eylül ayına kadar uzanıyor. Bitkiler, daha sıcak hava koşullarına uyum sağlayarak daha erken çiçek açıyor.
Bu yıl ilkbahar da yoğun bir başlangıç yaptı. Nisan ayının son 80 yılın en sıcak başlangıcını yaşaması, polen üretimi ve yayılımı için elverişli koşullar yarattı. Araştırmacılar özellikle huş ve kızılağaçların daha fazla polen yaydığını belirtti.
Alerji semptomları en çok sıcak, nemli ve rüzgarlı havalarda artıyor. Bu koşullar, polen yoğunluğunu yükseltiyor.
Nezleyi Tetikleyen Bitkiler Avrupa’da Yayılıyor
Saman nezlesinin şiddetlenmesinde istilacı bitki türleri de rol oynuyor. Kuzey Amerika kökenli olan ve Avrupa’da yayılmaya başlayan ragweed (ambrosia) bitkisi, alerji vakalarını artırıyor.
Öte yandan Allergy UK, sağlık sisteminin bu artışa hazırlıksız olduğunu belirtti. Kuruma göre Ulusal Sağlık Servisi (NHS) alerjilerle mücadelede ciddi kaynak eksikliği yaşıyor. Yeni göreve başlayan birçok pratisyen hekimin alerji tedavisine dair yeterli eğitimi bulunmuyor.
İklim Krizi Derinleştikçe Süre Uzuyor
2022’de yapılan bir başka çalışma ise ülkeler iklim değişikliğini yavaşlatmak için harekete geçmezse polen sezonunun 40 gün daha erken başlayabileceğini ve 15 gün daha geç sona erebileceğini ortaya koydu. Bu da alerji hastalarının yaklaşık iki ay daha uzun süre semptomlara maruz kalması anlamına geliyor.
Lancet raporu, iklim değişikliğinin Avrupa’da bulaşıcı hastalıkları da artırdığını gösterdi. 1980’lerden bu yana dang humması salgını riski yüzde 297 arttı. Bunun başlıca nedeni, sıcaklık artışıyla birlikte hastalık taşıyan sivrisineklerin yayılması.
Ayrıca 1990’lardan bu yana Avrupa’da sıcak hava uyarıları yüzde 318 arttı. Sadece 2024 yılında 62 bin ölüm sıcak hava ile ilişkilendirildi.
“Etkiler, Verilen Yanıtlardan Daha Hızlı Artıyor”
Heidelberg Üniversitesi’nden Profesör Joacim Rocklöv, “Avrupa genelinde iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri, verilen yanıttan daha hızlı artıyor” dedi.
Rocklöv, artan sıcaklık, kötüleşen hava kalitesi, bulaşıcı hastalık riski ve gıda güvenliğine yönelik tehditlerin milyonlarca insanı bugün etkilediğini vurguladı. “Bugün vereceğimiz kararlar, bu etkilerin hızla kötüleşip kötüleşmeyeceğini ya da daha güvenli ve dayanıklı bir geleceğe yönelip yönelmeyeceğimizi belirleyecek” ifadelerini kullandı.
23:12
Ayyüce ÜNAL