Müzeyyen İNCİ
Araştırmalara göre, yemekleri daha fazla çiğnemenin faydaları yalnızca sindirimi kolaylaştırmakla sınırlı kalmıyor; bu alışkanlık hafıza, dikkat ve beyin sağlığı üzerinde de olumlu etkiler yaratabiliyor. Hatta uzmanlar, çiğneme fonksiyonu ile Alzheimer ve bunama riski arasında bir bağlantı olabileceğini değerlendiriyor.
Yemekleri yavaş yemek ve iyi çiğnemek, uzun yıllardır sindirim sağlığıyla ilişkilendiriliyor. Ancak BBC’nin derlediği yeni araştırmalar, çiğnemenin etkisinin bununla sınırlı olmadığını, hafızadan stres kontrolüne kadar birçok alanda fayda sağladığını ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre daha fazla çiğnemenin sağlığa faydaları ve öne çıkan araştırma sonuçları şunlar:
- Beynin Kan Pompası: İsveç Karolinska Enstitüsü’nden Profesör Mats Trulsson’a göre çiğneme, beyne giden kan akışını artıran bir mekanizma gibi işliyor. Özellikle sert yiyecekleri çiğnemenin beyin dolaşımını artırdığı düşünülüyor.
- Hafıza ve Hipokampus İlişkisi: Japonya’da sakız çiğneyenler üzerinde yapılan deneyler, çiğnemenin öğrenme ve hafızadan sorumlu olan, aynı zamanda Alzheimer’da ilk etkilenen bölge olan hipokampusla ilişkili olabileceğini gösteriyor.
- Bilişsel Performans: 14 Avrupa ülkesinde 50 yaş üstü 28 binden fazla kişiyle yapılan bir araştırma, çiğneme sorunu yaşamayanların kelime hatırlama, sayısal işlem ve sözel beceri testlerinde daha başarılı olduğunu kanıtlıyor.
- Sindirime Doğrudan Etki: Çiğneme, amilaz gibi sindirim enzimlerinin salgılanmasını artırıyor. Yeterince çiğnenmeyen büyük parçalar ise bağırsakta uzun süre kalarak şişkinlik ve kabızlığa yol açıyor.
- Kilo Kontrolü ve Tokluk: Beynin “doydum” sinyalini alması yaklaşık 20 dakika sürüyor. Araştırmalarda pizzayı 40 kez çiğneyenlerin açlık hissinin azaldığı, bademi daha çok çiğneyenlerin ise daha uzun süre tok kaldığı görülüyor.
- Stres ve Dikkat: Yapılan meta analizler, sakız çiğnemenin dikkat gerektiren görevlerde performansı artırdığını, kaygı ve stres seviyesini ise düşürdüğünü gösteriyor.
Uzmanlar, her lokma için kesin bir “mucize sayı” olmadığını belirterek yiyecekleri rahat yutulabilecek kıvama gelene kadar doğal bir şekilde çiğnemenin ve yemeğin tadını çıkarmanın yeterli olduğunu vurguluyor.
Ayyüce ÜNAL